Operacja dofinansowana ze środków UE w ramach Schematu II Pomocy Technicznej
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Operacja realizowana przez Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W dniach 27-29 maja 2026 roku zorganizowaliśmy wyjazd studyjny „Szlakiem gospodarstw demonstracyjnych wpisanych do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych” do gospodarstw położonych w województwie zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim.
Wyjazd został zrealizowany w ramach Planu Operacyjnego KSOW+ na 2026 rok i został dofinansowany ze środków UE w ramach Schematu II Pomocy Technicznej PS WPR 2023-2027. Grupa szkoleniowa obejmowała rolników, doradców rolniczych oraz mieszkańców obszarów wiejskich. Głównym celem wyjazdu był transfer wiedzy, wymiana dobrych praktyk rolniczych oraz zapoznanie uczestników z rozwiązaniami wdrażanymi w obiektach należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Gospodarstwa wizytowane przez uczestników wyjazdu były bardzo różnorodne, co pozwoliło na poznanie pełnego potencjału gospodarstw należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Na wyjeździe poruszone zostały między innymi tematy związane z rolnictwem ekologicznym oraz rolnictwem biodynamicznym, przetwórstwem prowadzonym w gospodarstwie, zarządzaniem zrównoważona produkcją roślinną i zwierzęcą.
Pierwszego dnia wyjazdu uczestnicy mieli okazję odwiedzić gospodarstwo Juchowo Farm, położone w gminie Borne Sulinowo w województwie zachodniopomorskim. Całkowita powierzchnia gospodarstwa liczy blisko 1900 hektarów. Jest to gospodarstwo ekologiczne oraz biodynamiczne, prowadzące wielokierunkową działalność. Na początku uczestnicy wyjazdu wysłuchali prezentacji dotyczącej struktury organizacyjnej oraz kierunków działania. Następnie zwiedzili najważniejsze części gospodarstwa, poznając infrastrukturę związaną z produkcją roślinna a także zwierzęcą. Mieli również okazję odwiedzić pomieszczenie przeznaczone do sporządzenia preparatów biodynamicznych. Omówiono zasady budowania obiegu zamkniętego materii w gospodarstwie wieloobszarowym i wielkokierunkowym. Chętni uczestnicy mogli również zwiedzić serowarnię, w której przetwarzane jest mleko pochodzące z własnego stada wypasanego na trwałych użytkach zielonych, utrzymywanych w systemie rolnictwa ekologicznego. Szczególną uwagę przykłada się do gospodarowania w sposób zgodny z zasadami ochrony środowiska oraz zachowana bioróżnorodności. Spotkanie w gospodarstwie zwieńczył wspólny posiłek, do przygotowania którego większość składników pochodziła z gospodarstwa Juchowo Farm.
Drugi dzień wyjazdu rozpoczął się od przejazdu do województwa kujawsko-pomorskiego do gospodarstwa pana Bartłomieja Piskorskiego, położonego w miejscowości Kołodziejewo w gminie Janikowo. Gospodarstwo to zajmuje powierzchnię ponad 30 ha i prowadzone jest w systemie rolnictwa ekologicznego. Uprawiane są rośliny oleiste oraz zboża. Długofalowym celem działania gospodarstwa jest stworzenie systemu zarządzania, który pozwoli na przetworzenie wszystkiego co powstaje na polu we własnym gospodarstwie. Pan Bartłomiej zaprezentował infrastrukturę, którą posiada w swoim gospodarstwie. W ramach działania małej olejarni produkty sprzedawane są pod marką „Olejarnia Kołodziejowo”, dodatkowo od 2024 r działa również Kołodziejewski Ekomłyn, w którym przetwarza się ziarna na rzemieślnicze mąki. Właściciel gospodarstwa szczególnie dużą wagę przykłada do prowadzenia mechanicznej ochrony przeciwko zachwaszczeniu, bardzo ważnej w przypadku prowadzenia gospodarstwa w systemie rolnictwa ekologicznego i braku możliwości stosowania chemicznych herbicydów. Pan Bartłomiej zaprezentował park maszynowy, który wykorzystuje w swojej codziennej pracy oraz pola, na których były one stosowane. Omówił on również zalety i wady wybranych rozwiązań oraz problemy, które napotyka w zakresie mechanicznego odchwaszczenia.
Następnym punktem programu była wizyta w gospodarstwie państwa Moniki i Piotra Przychodzkich w Plebance, w gminie Radziejów. W gospodarstwie tym uczestnicy wyjazdu studyjnego mieli okazje zobaczyć nowoczesną oborę wolnostanowiskową oddaną do użytkowania w 2021 roku. Obiekt ten wyposażony jest w system automatycznego doju, podgarniacz paszy TMR oraz robot do usuwania nieczystości. Od 2017 roku w gospodarstwie prowadzony jest rolniczy handel detaliczny (RHD), w ramach którego działa serowarnia MoniSer. Uczestnicy zwiedzili nowoczesną pracownię serowarską, usłyszeli o procesie produkcji serów, głównie podpuszczkowych oraz spróbowali swoich sił w zakresie produkcji sera, na przeprowadzonych w ramach spotkania warsztatach serowarskich.
Ostatniego dnia wyjazdu studyjnego uczestnicy odwiedzili gospodarstwo państwa Kingi i Jarosława Tarnickich, położone w miejscowości Tłuchowo. Jest to gospodarstwo konwencjonalne o powierzchni około 100 ha, w którym prowadzona jest produkcja roślinna (zboża, okopowe, strączkowe, oleiste) oraz zwierzęca (trzoda chlewna). W gospodarstwie dużą wagę przykłada się do metod rolnictwa zrównoważonego oraz regeneratywnego. Pan Jarosław omówił tematy związane ze stosowaniem odpowiednio dopasowanego płodozmianu, kontrolą agrofagów, zmniejszeniem zużycia chemicznych środków ochrony roślin na rzecz środków biologicznych, w tym zawierających efektywne mikroorganizmy oraz stosowaniem międzyplonów. Gospodarz sam świadczy doradztwo prywatne w zakresie agrotechniki upraw i dysponuje ogromną wiedzą w tym zakresie. Pokazał on uczestnikom wyjazdu poletka doświadczalne pszenicy, rzepaku oraz buraka, omawiając zabiegi, które zostały na nich zastosowane. Zaprezentował też odkrywkę glebową, prowadzoną w celu analizy profilu glebowego i rozwoju systemu korzeniowego. Wizyta u gospodarstwie państwa Tarnickich była ogromną dawką wiedzy dla wszystkich uczestników.
Wyjazd studyjny był okazją do odwiedzenia różnorodnych gospodarstw, które wpisane są do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Uczestnicy zobaczyli zarówno gospodarstwa konwencjonalne jak i ekologiczne, te które prowadzą włącznie produkcję roślinną ale i te z produkcją zwierzęcą. Mogli się oni również przyjrzeć przetwórstwu, prowadzonemu bezpośrednio w gospodarstwach, do czego obecnie dąży się w celu skracania łańcuchów dostaw żywności. Wyjazd pozwolił na poznanie dobrych praktyk w zakresie prowadzenia produkcji rolnej, ale i prowadzenia gospodarstwa w sposób dochodowy, w zgodzie z naturą. Umożliwił on również nawiązanie kontaktów, które stanowią podstawę przyszłej współpracy a także wymiany wiedzy oraz doświadczeń.
Dominika Jałocha
