Zakup nowych maszyn do gospodarstwa wiąże się ze sporymi wydatkami, które ciężko jest czasami sfinansować z własnych środków. Dlatego rolnicy sięgają po środki unijne w ramach naborów na różnego rodzaju działania prowadzonych przez ARiMR. Jednym z takich działań jest nabór na inwestycje związane z ochroną środowiska i klimatu. Dofinansowaniu w ramach prowadzonego naboru podlegały maszyny rolnicze które spełniają określone wymogi dotyczące wpływu na ochronę środowiska i klimatu. Maszyny w ramach prowadzonych inwestycji wpisują się w elementy rolnictwa precyzyjnego oraz rolnictwa 4.0. Jakie rozwiązania mogą okazać się korzystne dla prowadzenia produkcji rolnej?
Inwestycje w maszyny do uprawy gleby i siewu
Gleba jest głównym elementem ekosystemu na który oddziałujemy najbardziej podczas jej uprawy. Obecnie dąży się do jak najmniejszej intensywności uprawy zmniejszając liczbę prowadzonych zabiegów. Maszyny które wpisują się w tego typu działania to najczęściej maszyny do głębokiej uprawy bezorkowej w tym agregaty do uprawy pasowej (Strip-till). W ramach inwestycji mogą być zakupione również brony talerzowe np. do wymieszania obornika z glebą oraz agregaty do siewu bezpośredniego, w tym do siewu w mulcz a także siewniki do poplonów i podsiewu traw. W ramach uprawy istnieje możliwość zakupu maszyn związanych z zagospodarowaniem resztek pożniwnych oraz roślin uprawianych jako międzyplony takich jak rozdrabniacze polowe, mulczery bijakowe czy rozdrabniacze łęcin. Jako ochronę gleby przed niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi uznaje się także działania związane z zakupem maszyn do ściółkowania gleby w polowych uprawach ogrodniczych.
Maszyny do stosowania nawozów mineralnych
Zmniejszając zużycie nawozów mineralnych dąży się wykorzystania rozwiązań bardziej precyzyjnych oraz zapobiegających utracie składników odżywczych poprzez np. stosowanie nawożenia wgłębnego (doglebowo). Inwestycje w maszyny związane z nawożeniem mineralnym mogą być związane z zakupem rozsiewaczy które spełniają warunki zgodne z normą europejską EN-13739 oraz rozsiewaczy precyzyjnych wyposażonych w systemy kontroli i sterowania ilością wysiewanego nawozu proporcjonalnie do prędkości jazdy. W ramach inwestycji możliwy będzie także zakup rozsiewaczy wykorzystujących elementy rolnictwa 4.0, takich jak zmienna aplikacja nawozów mineralnych z kontrolowanym promieniem rozrzutu i rozsiewu granicznego oraz wykorzystaniem cyfrowych map pola i sygnału GPS. Maszyny wliczane w tą kategorię to także siewniki punktowe i agregaty uprawowo-siewne z nawożeniem wgłębnym oraz narzędzia umożliwiające jednoczesny wysiew nawozów i uprawę gleby. Rolnicy mogą także uwzględniać nabycie nowego rozsiewacza do wapna nawozowego bądź rozsiewacza pneumatycznego.
Urządzenia i maszyny do ochrony roślin
Ważną kwestią wpływającą na ochronę środowiska jest stosowanie ochrony roślin uwzględniającej elementy integrowanej ochrony w zakresie wykorzystania mechanicznych i biologicznych metod. W ramach inwestycji w ochronę roślin możliwy jest zakup opryskiwaczy polowych i sadowniczych zaliczanych do klasy 75% redukcji znoszenia, opryskiwaczy polowych i rzędowych wyposażonych w PSP (pomocniczy strumień powietrza), a także sadowniczych opryskiwaczy recyrkulacyjnych z odzyskiwaniem cieczy użytkowej (tunelowe, kolektorowe, reflektorowe). Do zakupu kwalifikują się także opryskiwacze z głowicami dwuczynnikowymi oraz zaawansowane opryskiwacze sensorowe do selektywnego opryskiwania upraw sadowniczych i polowych. Nowoczesne rozwiązania w zakresie precyzyjnego stosowania środków ochrony roślin w tym zapobieganie powstawaniu nakładek (prowadzenie za pomocą GPS z dokładnością do 2,5cm) oraz nierównomiernemu nanoszeniu cieczy na łukach pola mogą znacząco ograniczyć negatywny wpływ na środowisko naturalne. Jako urządzenia uwzględniające mechaniczne zwalczanie chwastów możemy zaliczyć pielniki do upraw międzyrzędowych z doglebowymi aplikatorami nawozów, mikroelementów czy biopreparatów, a także pielniki termiczno – płomieniowe i pielniki boczne do sadów. Uwzględnione mogą być także urządzenia do mechanicznego niszczenia szkodników w uprawach oraz pielniki do elektrycznego odchwaszczania za pomocą prądu. W aspekcie ochrony roślin ważną rolę odgrywa także zaprawianie nasion i bulw dlatego w ramach inwestycji umożliwiony został zakup wszelkiego rodzaju zaprawiarek do nasion. Wśród rozwiązań związanych z ochroną roślin znajdują się także rozwiązania zapobiegające ich uszkodzeniom w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych jak np. systemy siatek przeciwgradowych, systemy przeciwmrozowe. Innymi ważnymi rozwiązaniami związanymi z stosowaniem środków ochrony roślin są systemy zapobiegające zanieczyszczaniu środowiska w przypadku mycia czy napełniania sprzętu przeznaczonego do wykonywania zabiegów. Są to przede wszystkim stanowiska do bioremediacji czy dehydratacji płynnych pozostałości środków ochrony roślin oraz stanowiska do napełniania i mycia opryskiwaczy wyposażone w instalację do zbierania popłuczyn.
Pielęgnacja i zbiór biomasy z trwałych użytków zielonych
W aspekcie ochrony trwałych użytków zielonych możliwy jest zakup urządzeń i maszyn poprawiających gospodarowanie na tych użytkach w celu zapewnienia jak najlepszej paszy dla zwierząt. Możliwe są inwestycje związane z zakupem maszyn do uprawy oraz pielęgnacji użytków zielonych takich jak pługi łąkowe, glebogryzarki stosowane do uprawy trwałych użytków zielonych oraz wały i włóki łąkowe. W przypadku zbioru biomasy uwzględnić możemy kosiarki i maszyny do obróbki skoszonej zielonki a także prasy zbierające zwijające lub wielkogabarytowe. Przechowywanie pasz odbywać się może w rękawach foliowych wykorzystując prasy silosujące do zakiszania siana bądź wykorzystując prasoowijarki lub owijarki do bel. Do zbioru traw na kiszonkę zakupione mogą być sieczkarnie ciągnikowe lub samojezdne, adaptery podbierające do sieczkarni samobieżnych oraz przyczepy samozbierające wyposażone w noże i rotory rozdrabniające skoszoną trawę. Ważną rolę w zapewnieniu odpowiedniej paszy dla zwierząt ma odpowiednie przygotowanie i zagęszczenie zielonej masy na pryzmie. Dlatego w ramach inwestycji możliwy jest zakup maszyn i narzędzi do ugniatania oraz formowania zielonki w silosie takich jak np. wał pryzmowy zębaty.
Inwestycje związane z produkcją zwierzęcą
W grupie maszyn związanych z produkcja zwierzęcą znajdują się wozy paszowe rozdrabniająco – mieszające z systemem ważącym oraz beczkowozy z poidłami do pojenia zwierząt utrzymywanych w chowie pastwiskowym. Duże znaczenie w zmniejszeniu emisji związków do atmosfery przede wszystkim amoniaku ma zastosowanie nowoczesnych maszyn które ograniczają emisję tych związków. Są to przede wszystkim maszyny i urządzenia do stosowania nawozów naturalnych, kompostu i produktów fermentacyjnych takie jak aplikatory płynnych nawozów (węże wleczone, płozy wleczone, aplikatory szczelinowe, talerzowe, zębowe) oraz wozy asenizacyjne z aplikatorami doglebowymi. Maszyny do stosowania stałych nawozów naturalnych wpisujące się w inwestycje to rozrzutniki obornika lub kompostu z adapterem pionowym lub tarczowym wyposażone w deflektory kierunku rozrzutu oraz rozrzutniki z systemem kontroli dawki i regulacją prędkości przenośnika w zależności od prędkości jazdy. Mogą być zakupione także urządzenia takie jak aeratory do produkcji kompostu z obornika i masy organicznej.
Programy, aplikacje oraz systemy wspomagające pracę maszyn
Inwestycje w ochronę środowiska i klimatu wiążą się również z optymalizacją pracy maszyn rolniczych. Pomóc w tym mogą programy do zarządzania gospodarstwem rolnym i parkiem maszynowym. Są to narzędzia w postaci programów do tworzenia map aplikacyjnych zmiennego nawożenia, oprysków i siewu roślin oraz programów wspomagających planowanie, precyzyjne zabiegi i prowadzenie prac polowych. Do tego działania zaliczamy komputery pokładowe i oprzyrządowanie do sterowania precyzyjną dawką nawozów, nasion i środków ochrony roślin, oraz systemy i czujniki mapowania plonu. Jako precyzyjne rozwiązania zwiększające dokładność wykonywanych zabiegów mogą być stosowane systemy jazdy równoległej i automatycznego prowadzenia ciągnika lub maszyny za pomocą GPS. W ramach narzędzi do prowadzenia monitoringu upraw możliwy jest zakup urządzeń do oznaczania zaopatrzenia roślin w azot oraz doposażenia gospodarstwa w stacje meteo wraz z oprogramowaniem i czujnikami pomiarowymi.
Zwiększone zainteresowanie rolników wsparciem na zakup maszyn i urządzeń skłania ich do rozwijania swoich gospodarstw, inwestowania w nowoczesny sprzęt optymalizując przy tym zużycie środków do produkcji i kosztów. W perspektywie przyszłości takie rozwiązania mogą znacząco podnieść konkurencyjność polskich gospodarstw.
