Operacja dofinansowana ze środków UE w ramach Schematu II Pomocy Technicznej
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Operacja realizowana przez Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
5 grudnia 2025 r. w hotelu Focus Hotel Premium Lublin Conference & SPA w Panieńszczyźnie odbyła się konferencja pt. „Gospodarstwa demonstracyjne jako instrument wymiany wiedzy i innowacji w rolnictwie”. Wydarzenie stanowiło podsumowaniem działania realizowanego przez LODR w Końskowoli we współpracy z czterema gospodarstwami demonstracyjnymi z woj. lubelskiego, zlokalizowanymi na terenie powiatów lubelskiego i świdnickiego. Przedsięwzięcie zostało zrealizowane w ramach Planu Operacyjnego KSOW+ na 2025 rok.
Konferencję otworzył Dyrektor Lubelskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
w Końskowoli – Antoni Skrabucha, który omówił funkcjonowanie Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Podkreślił, że taka forma doradztwa jest jedną z najbardziej praktycznych w zdobywaniu wiedzy przez rolników, ponieważ łączy teorię z doświadczeniami gospodarstw, w których innowacyjne rozwiązania zostały już sprawdzone w realnych warunkach. Jak zaznaczył, to właśnie takie działania najlepiej pokazują, że innowacje mają sens wtedy, gdy można je zobaczyć i ocenić bezpośrednio w gospodarstwie.
Pierwszym z prelegentów był dr hab. inż. Tomasz Piechota, prof. Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który podczas swojego wystąpienia omówił zagadnienia dotyczące bezorkowej uprawy roli i prawidłowego płodozmianu w uprawie pszenicy i rzepaku. Pan Profesor zwrócił uwagę na znaczenie tych praktyk dla ochrony gleby, poprawy jej żyzności, ograniczenia presji agrofagów oraz kosztów pracy, podkreślając, że w obliczu zmian klimatycznych rolnicy coraz częściej muszą dostosowywać technologie uprawy do trudniejszych warunków.
Następnie prof. dr hab. inż. Renata Gaj z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, poruszyła temat optymalizacji nawożenia w warunkach stresu klimatycznego. Prelegentka zwróciła uwagę, że dobrze zaplanowane nawożenie umożliwia zwiększenie plonów, ograniczenie strat składników pokarmowych i zmniejszenie wpływu produkcji na środowisko. Pani Profesor podkreśliła, że w obecnych warunkach klimatycznych odpowiednie strategie nawożenia mają szczególne znaczenie dla rentowności gospodarstw.
Kolejny wykład poświęcony czynnikom kształtującym zdrowotność pszenicy i rzepaku przeprowadziła dr hab. Marta Damszel, prof. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego
w Olsztynie. Prelegentka zwróciła uwagę na zmieniające się realia w ochronie roślin
i wyzwania, z jakimi muszą mierzyć się rolnicy. Jak zaznaczyła, ochrona roślin staje się coraz trudniejsza z powodu zmniejszenia liczby zarejestrowanych substancji czynnych, co może sprzyjać powstawaniu odporności agrofagów. W opinii Pani Profesor dzisiejsza ochrona roślin musi iść w parze z hodowlą – rośnie znaczenie świadomego doboru odmian odpornych lub mniej podatnych, przy jednoczesnym stosowaniu odpowiednich praktyk agrotechnicznych.
W kolejnej części konferencji głos zabrali rolnicy – właściciele gospodarstw, u których założono obiekty demonstracyjne z odmianami pszenicy ozimej i rzepaku ozimego w systemie orkowym i bezorkowym: Pan Jarosław Miściur - Policzyzna, Pan Henryk Wilkołek – Chmiel Drugi, Pan Sławomir Okapa – Pilaszkowice Pierwsze oraz Pan Mariusz Augustyniak - Józefów. To właśnie w tych gospodarstwach w 2025 r. odbywały się szkolenia praktyczne na obiektach demonstracyjnych (7 i 8 maja oraz 11 i 12 czerwca), w których udział brali rolnicy, uczniowie szkół rolniczych oraz doradcy. Podczas dwudniowych szkoleń polowych, uczestnicy mogli naocznie zobaczyć, jak wyglądają rośliny uprawiane w różnych technologiach stosowanych w gospodarstwach demonstracyjnych. Na poletkach pokazowych zaprezentowano odmiany pszenicy i rzepaku ozimego, co umożliwiło porównanie ich wzrostu i kondycji w różnych systemach uprawy na kolejnych etapach wegetacji. W trakcie konferencji wyżej wymienieni rolnicy podsumowali miniony sezonu wegetacyjnego 2024/2025, omawiając przebieg wegetacji, pojawiające się wyzwania oraz efekty zastosowanych technologii uprawy.
Kolejnym punktem w programie konferencji była prezentacja współpracujących firm nasiennych, z których udziałem założono obiekty demonstracyjne w gospodarstwach. Oferty odmianowe przedstawili: Pani Marta Spytek z firmy Rapool Polska oraz Pan Tomasz Bondyra reprezentujący firmę KWS Polska. Podkreślono najważniejsze cechy odmian testowanych w gospodarstwach demonstracyjnych, omówiono aktualne trendy hodowlane oraz przedstawiono zalecenia na bieżący sezon.
Następnie Krzysztof Kurus – główny specjalista ds. zbóż i rzepaku, reprezentujący Zespół ds. Produkcji Roślinnej z Działu Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa przedstawił podsumowanie sezonu wegetacyjnego 2024/2025 rzepaku ozimego i pszenicy ozimej na Polu Doświadczalno-Wdrożeniowym LODR w Końskowoli. Wprowadzając uczestników w tematykę wykładu, omówił przebieg warunków pogodowych, pokazując ich wpływ na rozwój roślin oraz decyzje dotyczące wykonywania zabiegów ochrony. Pozwoliło to ukazać, z czym mierzono się podczas prowadzenia doświadczeń w czasie wegetacji – jednym z istotnych wyzwań były chociażby zbyt niskie temperatury wiosną, które utrudniały terminowe wykonanie zabiegów środkami ochrony roślin. Następnie omówił zastosowaną technologię uprawy oraz zaprezentował wyniki plonowania i parametrów jakościowych ziarna 19 odmian pszenicy ozimej i 14 odmian rzepaku ozimego. Na zakończenie przedstawił zestawienie kosztów produkcji dla poszczególnych gatunków co pomogło spojrzeć na wyniki również z perspektywy ekonomicznej.
Serdecznie dziękujemy wszystkim wykładowcom za podzielenie się wiedzą i doświadczeniem, a uczestnikom konferencji za liczną obecność, aktywność i dyskusję. Zadowalająca frekwencja, przekraczająca 100 osób świadczy o dużym zainteresowaniu tematyką poruszaną podczas wykładów.
Na zakończenie kierujemy serdeczne podziękowania do wszystkich, którzy bezpośrednio przyczynili się do realizacji całego przedsięwzięcia: rolników, w których gospodarstwach założono pola demonstracyjne, współpracujących firm nasiennych, uczestników demonstracji polowych oraz doradców LODR w Końskowoli zaangażowanych w realizację i przebieg tego wydarzenia.
